Skip to main content

Het geheim van Carré door David Bronkhorst

 

Het geheim van Carré: Het levensverhaal van Isaac Schuitenvoerder, die in de 19e eeuw als August de Domme triomfeert in het circus Carré.

Meeslepende roman over exotisch artiestenleven en de schaduwkant van succes.

Isaac Schuitenvoerder, telg uit een paardenkunstenaarsfamilie, wil hogerop.

Samen met zijn jeugdliefde Theresia jaagt hij zijn ambitie na om een groot circusartiest te worden. Isaac triomfeert met de act van de dronken Zeeuwse boer en later als August de Domme.

Dan biedt de beroemde circusdirecteur Oscar Carré hem de kans om werkelijk wereldberoemd te worden – maar tegen welke prijs?

Het geheim van Carré is een onvergetelijke pageturner vol liefde, roem, succes en conflicten tegen het decor van het exotische circusleven aan het einde van de negentiende eeuw.

Het verhaalt over de opkomst en ondergang van een artiest, wiens ambitie hem brengt van de ranzige kermis in Amsterdam, langs spectaculaire circusshows voor Europese koningshuizen tot aan de elektrische pretpaleizen van New York.

Koop het geheim van Carré

Het geheim van Carré – Omroep Max

Niemand kan zich zijn act als clown August de Domme meer herinneren. David Bronkhorst beschrijft in zijn debuutroman ‘Het geheim van Carré’ het leven van zijn over-, over-, over-, overgrootvader Isaac Schuitenvoerder

Documentaire Het uur van de Wolf: Circushart, de droom van Oscar Carré

Een film van Leo de Boer. De VPRO-gids over deze documentaire: “Circushart, de droom van Oscar Carré geeft een rijk met archiefmateriaal geïllustreerde indruk van de grondlegger van het jubilerende theater aan de hand van onder meer David Bronkhorst, auteur van de roman Het geheim van Carré en circuskind Louann Carré.”

Interview David Bronkhorst bij Opium het cultuurmagazine van de Avro op Radio 1

Vrijwel niemand kent Isaac Schuitenvoerder nog, maar in de negentiende eeuw was hij de grote ster in het circus van Oscar Carré. Met zijn act als de clown August de Domme trok hij de hele wereld over en speelde hij voor diverse koningshuizen. David Bronkhorst beschrijft in zijn debuutroman Het geheim van Carré het leven van zijn over-, over-, overgrootvader Isaac Schuitenvoerder.

Presentator Hans Smit: ’Het geheim van Carré is eigenlijk dat hier te plekke, hier waar we waar we nu zitten, een verre voorvader van jou, zijn bed heeft gehad…’

Circusartiest Jacques Schuitenvoerder (1846–1911)

Jacques Schuitenvoerder Het geheim van Carré August de Domme

Eén blik op de krantenberichten naar aanleiding van het overlijden van Jacques Schuitenvoerder in 1911 maakt duidelijk hoe deze man herinnerd zou worden: als ‘August de Domme’ uit een circusvoorstelling van Carré.

Schuitenvoerder moet dit personage, ‘de zwijg-clown, die het altijd druk heeft, allen helpen wil, niets doet en steeds komt als het gedaan is, werkende met het onnoozelste en domste gezicht, alsof hij geheel in het werk opgaat’, op formidabele wijze hebben gespeeld. Hij verwierf er een brede bekendheid mee.

Jacques Schuitenvoerder werd op 22 oktober 1846 te Brussel geboren als de zoon van de circusartiesten Simon Isaac Schuitenvoerder en Elisabeth van Heeks. Jacques ging vanaf 7-jarige leeftijd optreden in het circus van zijn vader.

Op 18-jarige leeftijd trouwde hij met Theresia Blanus. Twee jaar daarna ging hij voor het circus van Corty-Althoff werken, maar al snel werd hij ontdekt door Oscar Carré.

Met het Koninklijke Nederlandse circus Carré trad Schuitenvoerder op in heel Europa. Volgens de overlevering liet hij als August de Domme in Wenen de keizer van Oostenrijk ‘onbedaarlijk’ lachen.

In deze periode maakte hij ook furore als ‘de Zeeuwsche boer te paard’. Schuitenvoerder deed het publiek versteld staan: ‘Hij was één met zijn paard: hij stond er op, al liep het nog zoo hard, als op vaste bodem, danste er op, deed er op alsof hij dronken was, en bleef ten slotte onbewegelijk op één been er op staan, bij den snelsten draf.’

Schuitenvoerders leven kreeg een andere wending na een ernstig spoorwegongeluk in 1891, dat hem traumatiseerde. Met steun van Oscar Carré opende hij een koffiehuis, maar dat werd geen succes.

Dankzij de steun van de familie Carré kon hij in Amsterdam toch nog een ‘rustig leven’ leiden: hij ging op de zolder van Carré wonen en knipte de kaartjes van het circus.

In 1910 werd hij ziek en moest hij opgenomen worden in het Israëlitische Ziekenhuis. Hij takelde snel af. Eind januari 1911 overleed hij op 61-jarige leeftijd. Zijn kist werd in een met kransen van oud-collegae uit de circuswereld beladen voertuig naar Zeeburg vervoerd. Van Jacques Schuitenvoerder is geen grafsteen bewaard gebleven.

(Bron: Zeeburg – Geschiedenis van een joodse begraafplaats 1714-2014, door Paul van Trigt.)

Begraafplaats Zeeburg



Koop het geheim van Carré